POLELO KA DEIDRE CARTER, MP
MOLAOTLHOMO WA SETHO SE IPEKENG: MOLAOTLHOMO WA TLHOKOMELISO YA BOPHELO BA NAKO YA NAHA
TLHOKOMELISO EA MOLAO LE HO SEBELISA LITAELO TSA TSOHLE
Ho shoa ke ntho ea tlhaho le e ke keng ea qojoa ea bophelo.
Ho shoa ke ntho ea tlhaho le e ke keng ea qojoa ea bophelo.
Ntle le haeba re shoa lefu le sa tloaelehang, re tla feta ka mokhoa oa tlhaho oa ho shoa.
Ho ba bang, e tla ba ea khotso le seriti; ho ba bang e tla tlala bohloko, mahlomola le mahlomola.
Ha re tsebe hore na e tla ba efe.
Likhatelo-pele tse kopantsoeng mona tse entsoeng saenseng ea bongaka haholo-holo tšebelisong ea theknoloji ea bongaka li entse hore bakuli ba phele nako e telele.
Ho bakuli ba bang sena se bolela ho lelefatsa bophelo bo nang le morero ka mokhoa o amohelehang, empa ho ba bang phello ke boemo bo bobe ba bophelo boo ntle ho pelaelo bo phahamisang potso ea hore na phekolo ke molemo kapa moroalo.
Lefatšeng ka bophara, taba ea bohlokoa e ntseng e eketseha e amahanngoa le boipuso ba mokuli.
|
Liketsahalo tsa morao-rao naheng ea habo rona li behile potso ena leseling:
· Ka Phato 2014 Mopalamente Mario Oriani-Ambrosini, ea kulang haholo, maemong a ho qetela a mofetše oa matšoafo o ile a potlakisa lefu la hae le haufi ka ho ithunya.
· Madiba wa rona ya hlomphuwang o ile a dieha ka dikgwedi tse ngata a hoketswe metjhini ka mora hore dingaka di phatlalatse hore o boemong ba “melao e sa feleng”.
· Ka Phupu 2014 Moarekabishopo Emeritus Desmond Tutu o ile a itlhalosa hore o tšehetsa ho thusoa ho shoa ha a ka iphumana a kula kapa a le boemong ba mahlomola a ke keng a mamelloa.
|
Advance HealthCare Directives
Ka hona ho hlahile tlhokahalo ea ho nahana ka tšireletso ea tokelo ea mokuli ea nang le bokhoni ba kelello ea ho hana phekolo ea meriana.
Ho feta moo, motho e mong le e mong ea nang le bokhoni a ka bona esale pele monyetla oa ho hloka bokhoni ha ba kena mothating oa ho shoa, 'me a ka lakatsa ho laola liqeto tsa bona tsa bophelo bo botle kamoo ba khonang ho etsa ha ba na le bokhoni.
Litaelo tsa tlhokomelo ea bophelo bo botle tse entsoeng esale pele li etselitsoe ho nolofalletsa batho ba nang le bokhoni ho hlahisa likhetho tsa bona le ho fana ka litaelo mabapi le maemo a joalo a ka bang teng nakong e tlang - ka Lengolo la Thato kapa Matla a Tšoarellang a 'Muelli oa Tlhokomelo ea Bophelo.
Maikemisetso a Bili ena ya Setho sa Poraefete, Sehlomathiso sa Bili ya Naha ya Bophelo bo Botle, ke ho netefatsa hore ho ba le 'molao' - kananelo le ho kenngwa tshebetsong ha Ditaelo tsa Tsoelopele tsa Bophelo bo Botle - ka hara Molao wa Naha wa Bophelo bo Botle.
Sena ha se saense ea rocket ebile ha se ntho e feteletseng joalo.
Joalo ka litaba:
- Khaolo ea Bobeli ea Molao oa Naha oa Bophelo bo Botle e fana ka 'Litokelo le Mesebetsi ea Basebelisi le Basebetsi ba Tlhokomelo ea Bophelo bo Botle;
- Karolo ea 6 ea Molao e fana ka tokelo ea mosebedisi ea ho hana litšebeletso tsa bophelo bo botle; le
- Karolo ea 7 e fana ka hore litšebeletso tsa bophelo li se ke tsa fuoa mosebelisi ntle le tumello ea mosebelisi.
(Tlhokomeliso: Tlhahiso e tsoang ho Khaolo ea Bobeli ea Molao oa Sechaba oa Bophelo e hlomathisitsoe)
Lilemo Tse Lekholo Tsa Tsoalo ea Mandela
E bile tlas’a puso ea Madiba e le Mopresidente oa Rephabliki ea Afrika Boroa moo Komisi ea Phetoho ea Molao ea Afrika Boroa e ileng ea khethoa hore e shebe litaba tse amanang le Liqeto tsa Bofelo ba Bophelo/ Ho Shoa ka Seriti.
Ka 1999, Khomishene, e neng e eteletswe pele ke Mofu Moahlodi Mahomed e ile ya phatlalatsa diphihlelo tsa yona le dikgothaletso.
Har'a likhothaletso tse entsoeng ke Komisi ea Molao e bile 'legalisation' of Advance Directives - Commission e bile ea etsa Bill - End of Life Decisions Bill.
Ho malimabe hore tokomane ena ea bohlokoa le likhothaletso tsa eona ha lia ka tsa shejoa ke Lekhotla le Phahameng la ‘Muso kapa ke Paramente.
Ka hona ho bonahala ho loketse, ha re ntse re keteka dilemo tse lekgolo tsa tswalo ya Moporesidente wa mothehi wa Demokerasi ya rona ya Molaotheo, Nelson Mandela, ho qala hape maikemisetso a amanang le Diqeto tsa Qetello ya Bophelo (le ho Shoa ka Seriti) tse ileng tsa qalwa nakong ya Bopresidente ba Nelson Mandela. empa ha ea ka ea phethoa.
(TLHOKOMELISO: Potions ea tlaleho ea SALC ho kenyeletsoa le moralo oa morao-rao oa Bili ea Liqeto tsa Bophelo e kenyelelitsoe)
Tlhokahalo ea Molao oa Motheo
Ho ya ka Temokerasi ya rona ya Molaotheo mmuso o tlamehile ho hlompha, ho sireletsa le ho ntshetsapele ditokelo tsa motheo tsa baahi ba yona jwalo ka ha di hlalositswe ho Bili ya rona ya Ditokelo.
Re lumela hore kananelo ea Advance Directives e kenya tšebetsong lipehelo tse latelang tsa Bili ea rona ea Litokelo:
- Tokelo ea ho Hlompheha- tokelo ea bakuli ea ho hlomphuoa le ho sireletsoa seriti sa bona);
- Tokelo ea ho Phela– eo lefu e leng karolo e ke keng ea latoloa le ea ho qetela; le
- Tokoloho le Tshireletso ya Motho– ho se tšoaroe ka tsela e sehloho, e hlokang botho kapa e nyenyefatsang le ho netefatsa botsitso ba ’mele le sa kelello le polokeho le taolo ea ’mele oa motho (Karolo ea 12(2) le 12(2)(b) ea Bili ea Litokelo)
Bili – Bili ya Sehlomathiso ya Naha ya Bophelo bo Botle
Molao oa Naha oa Bophelo bo Botle oa 2003 ka sebopeho sa ona sa hajoale, ho isa bohōleng bo itseng, o na le lipehelo tse mabapi le litaelo tsa tlhokomelo ea bophelo esale pele ka hore tokisong e 'ngoe ea Molao, ho qotsitsoe "wili ea bophelo" 'me ho e 'ngoe, ho etsoa tokiso ea ho khethoa ha motho. motho ea nkang liqeto tsa bophelo bo botle.
Leha ho le joalo, ho phea khang ea hore litokisetso tsena, le hoja li le tseleng e nepahetseng, ha lia lekana ka mabaka a mangata.
Mabaka ana, har'a tse ling, a kenyelletsa:
- Hore “thato e phelang” ha e tsejoe ka ho hlaka;
- Hore morero, boholo le sebopeho sa litaelo tsena tsa tlhokomelo ea bophelo esale pele ha lia hlalosoa ka ho hlaka;
- Hore ha ho hlake hore na ba ka 'na ba, maemong a itseng ba ka tlosoa ke malapa kapa lingaka tsa bongaka; le
- Hore na batho ba sebetsang ho latela litaelo (joalo ka Lingaka) ha ba qosoe ka molao le ka botlokotsebe.
Ka hona, Bili ya Sehlomathiso ya Naha ya Bophelo bo Botle, 2018, e tla fana ka kananelo ya molao, bonnete ba molao le ho kenngwa tshebetsong ha molao mabapi le ditaelo tsa tlhokomelo ya bophelo e sa le pele tse kang Leving Will le Matla a Tshorellang a Mmuelli wa Tlhokomelo ya Bophelo bo Botle.
(Tlhokomeliso: Tsebiso ea maikemisetso a ho hlahisa Bili e kenyeletsang kakaretso ea tlhaloso ea Bili joalo ka ha e phatlalalitsoe Koranteng ea Mmuso e hlomathisitsoe)
Boemeli ba Sechaba/Boemeli
Mekha le litsi tse nang le thahasello li memeloa ho fana ka boemeli bo ngotsoeng ka litaba tse sisintsoeng tsa Sengoliloeng sa Bili ho Sepikara sa Seboka sa Naha.
Litlhahiso li tlameha ho romelloa pele ho 22 AUGUST 2018
Liemeli li ka isoa ho Sebui, Mohaho o Mocha oa Kopano, Seterateng sa Paramente, Motse Kapa; e rometswe ho Sepikara, PO Box 15, Cape Town 8000 kapa e-mail ho speaker@parliament.gov.za mme e kopitswe ho dcarter@parliament.gov.za
Letona la Bophelo bo Botle
Ha ho lokisetsoa Bili, ho ile ha batloa maikutlo le maikutlo a Letona la Bophelo bo Botle.
Se neng se tšoenya haholo ke polelo ea Letona karabong ea hae e ngotsoeng hore:
"Ho hana le ho ntsha kalafo e phelisang ke qeto e nkiloeng ke ngaka e phekolang 'me e lokela ho ipapisa le tlhahlobo ea eona ea bongaka feela eseng ka kopo ea mang kapa mang ".
Karabo ea Letona e fosahetse, e fosahetse, kahoo ha e amohelehe e le leano la sechaba ka mabaka a latelang:
- E hanana le Molao wa Naha wa Bophelo bo Botle wa 2003;
- E hloleha ho hlompha ditokelo tse ho Bili ya Ditokelo;
- E hlompholla melao-motheo ea boitšoaro, e kang boikhethelo, tlhompho le seriti;
- E hanana le kahlolo ya lekgotla le felletseng la Lekgotla le Phahameng la Maipiletso (SCA) la la 6 Tshitwe 2016;
- E iphapanyetsa likhothaletso tsa tlaleho ea ho qetela ea Komisi ea Molao ea Afrika Boroa (Reform) ea 1999;
Karabo ea Letona (haeba e emetse leano la semmuso la sechaba) ha se feela hore e fosahetse molaong le boitšoarong, empa e ka baka kotsi e kholo.
Ke ngoletse Letona ke kopa kopano le eena hore re tle re buisane ka karabo ea hae le Sets’oants’o sa Molao.
Moralo oa Bili nakong ea boitokiso, ho fapana le hoo, o tsamaellana le 1-5 ka holimo.
(Hlokomela: Kopi ea lipotso tse botsoang ho moruti le karabo ea hae li hoketsoe. Lengolo la rona le kopang kopano le eena le boetse le hoketsoe .)
Dignity SA
Congress of the People e tshehetsa mosebetsi le bobuelli ba Dignity SA mme Bili ena e emetse boikitlaetso bo kopanetsweng pakeng tsa Dignity SA le COPE.
Boemong ba botho, ke lakatsa ho nehelana ka Bili ena ho Lee Last oa Dignity SA - 'Joan of Arc' ntoeng ea ho netefatsa tokelo ea ho shoa ka seriti.
Ho feta moo, COPE e amohela taba ea hore Dignity SA e tla tšoara Seboka sa Lefatše sa Mekhatlo ea Litokelo tsa ho Shoa (2018) ho tloha ka la 6 -9 Loetse Cape Town 'me e ipiletsa ho boralitaba ho tlaleha ketsahalo ena ea bohlokoa ea machaba.
Karolo ea Phehisano e Khōloanyane
Ntle le ho lakatsa ho kopanya litaba – Sets’oants’o sena sa Molao se lekanyelitsoe feela tabeng ea Advance Directives – ke tšepa hore Sets’oants’o sena sa Molao se tla bula khang ka litaba tse ling tse amang tokelo ea ho shoa ka seriti – ho kenyeletsoa le taba ea a active euthanasia.
Eseng Meroho - Phethahatso e Tsoelang Pele ea Litokelo tsa rona tsa Botho
Qetellong, ke mpe ke bolele hore Sets’oants’o sena sa Molao ke se nka e le se se nang lehlakore ’me ke tšepa hore se ke ke sa shejoa le ho tsekoa ka li- party-politics.
Ke e bona e le karolo ya tshebetso ya ho phethahatsa ka botlalo diteng tsa Bili ya rona ya Ditokelo, haholoholo tse mabapi le Tokelo ya Seriti, Bophelo, Tokoloho le Tshireletso ya Motho.
Haeba ho na le letho, 'Muso (Molaoli le Paramente) li lokela ho tšehetsa morero ona.
