MOLAO OA KHOTHATSO EA TOKA EA BUSO (PAJA) KE ENG?
PAJA ke molao o fetiselitsoeng ho “phethahatsa” tokelo ea ho nka khato e lokileng Molaong oa Litokelo. Sena se re motho e mong le e mong o na le tokelo:
-
- Ho nka khato e hlokang leeme, e molaong le e utloahalang ea tsamaiso; le
- Ho mabaka a ketso ea tsamaiso e ba amang hampe.
Ketso ea tsamaiso ke eng?
Qeto efe kapa efe eo tsamaiso e e nkang e amang litokelo tsa batho ke ketso ea tsamaiso. Tsamaiso e entsoe ka:
- Mafapha ohle a mmuso;
- Mapolesa le sesole; le
- Mekhatlo e ikemetseng, joalo ka ESKOM, Telkom le SABC.
Hobaneng ke hloka PAJA?
PAJA e o fa monyetla wa ho bolela lehlakore la hao la pale pele ho ka nkuwa qeto efe kapa efe. Hang ha qeto e nkiloe, e etsa hore u fumane hore na ke hobane'ng ha qeto eo e le khahlanong le uena. Ka tsela ena, PAJA e etsa bonnete ba hore o tseba hore na ke hobaneng ha tsamaiso e entse seo e se entseng. E boetse e etsa bonnete ba hore liqeto li nkuoa ka nepo. Qetellong, e etsa bonnete ba hore o ka phephetsa liqeto tse sa nkuoang ka nepo.
Ke lokela ho lebella eng ha ke etsa kopo ea ntho e itseng?
Joale u ka lebella ho ba:
-
- Ho bolelloa hore na ho reriloe qeto efe pele e nkuoa;
- Ho lumelloa ho bolela lehlakore la hau la pale pele ho etsoa qeto;
- Ho bolelloa hore na qeto ke efe le tokelo ea hau ea ho etsa boipiletso ba ka hare kapa tlhahlobo;
- Ho bolellwa hore o na le tokelo ya ho kopa mabaka;
- Ho fanoe ka mabaka a nepahetseng a ngotsoeng bakeng sa qeto; le
- Ho khona ho hanyetsa qeto lekhotleng.
Nka kopa mabaka neng?
U ka kopa mabaka a qeto efe kapa efe e amang litokelo tsa hau hampe. Ka linako tse ling, mabaka ana a tla fanoa ntle le hore u a kope. Haeba ho se joalo, o tlameha ho ba kopa pele ho matsatsi a 90 ho fumana qeto.
Ho thoe'ng haeba ke ntse ke sa khotsofala?
Mafapha a mang a u fa boipiletso ba ka hare. Mohlala, Lefapha la Merero ea Lehae le na le Boto ea Boipiletso. Haeba motho e mong a etsa kopo ya boemo ba setshabelo mme a hanwa, a ka ipiletsa ho Boto ena.
U tlameha ho sebelisa boipiletso bofe kapa bofe ba ka hare pele u nka khato efe kapa efe. Lefapha le tlameha ho o bolella hore na o ka etsa sena jwang le hore na o na le nako e kae ho etsa boipiletso.
Haeba ho se na tsamaiso ea ka hare ea boipiletso, kapa haeba u e sebelisitse 'me u ntse u sa khotsofala, u ka kopa lekhotla ho hlahloba qeto eo. Sena se tlameha ho etsoa:
- Nakong ea likhoeli tse 6 ho tloha ha boipiletso bofe kapa bofe ba ka hare bo se bo entsoe qeto.
- (Moo ho se nang boipiletso ba ka hare) nakong ea likhoeli tse 6 ka mor'a ho fumana qeto
Tlhaloso: