Komiti ya Phatlalatso e mabapi le Khiro ya Mohlakisi-Kakaretso (AG) e kopa maikutlo a setjhaba mabapi le bonkgetheng ba supileng ba kgethilweng ba tla shejwa tshebetsong ya ho thonngwa ha AG.
964 barupeluoa (e koetsoe 14 August).
Bua le uena.
Phoso: Foromo ea ho ikopanya ha ea fumanoa.
Kantoro ya Moruni-Kakaretso ke setheo se tshehetsang demokrasi ya molaotheo, se thehilweng ho ya ka karolo ya 188 ho isa ho ya 189 ya Kgaolo ya 9 ya Molaotheo. Nako ya mosebetsi ya Mohlakisikakaretso wa jwale e tla fela ka la 30 Pudungwana 2020.
Taelo/Mesebetsi ya Mohlakisikakaretso
Taelo ya molaotheo ya Mohlakisikakaretso ke, ho ya ka karolo ya 188, ya Molaotheo, ho hlahloba le ho tlaleha ka diakhaonto, ditatemente tsa ditjhelete le tsamaiso ya ditjhelete tsa:
- Mafapha ohle a naha le a liprofinse a mmuso le tsamaiso;
- Bomasepala bohle;
- Setheo sefe kapa sefe kapa setheo se seng sa likarabello se hlokoang ke molao oa naha kapa oa provense hore se hlahlojoe ke Mohlakisikakaretso.
Ho feta moo, Mohlakisikakaretso a ka hlahloba le ho tlaleha ka diakhaonto, ditatemente tsa ditjhelete le tsamaiso ya ditjhelete tsa:
- Setheo sefe kapa sefe se tšehelitsoeng ka lichelete ho tsoa ho Letlole la Lekeno la Naha kapa Letlole la Lekeno la Porofense kapa ke masepala;
- Setheo sefe kapa sefe se lumelletsoeng ho latela molao ofe kapa ofe ho amohela chelete molemong oa sechaba.
Mohlahlobi Kakaretso o tlameha ho phethahatsa mesebetsi e meng jwalo ka ha e hlalositswe Molaong wa Phetolo ya Tlhahlobo ya Setjhaba wa Nomoro ya 5 wa 2018.
Maemo a mosebetsi
Go ya ka dithulaganyo tsa Molao wa Tlhatlhobo ya Setšhaba le Molaotheo, Ntlokokoano Bosetšhaba e tshwanetse go tshitshinya motho yo o ka thapiwang ke Moporesidente, mo pakeng e e ka se tsosolosiweng ya magareng ga dingwaga di le tlhano le tse di lesome. Motho ea khothalelitsoeng ho hiroa joalo ka Auditor-General, e tlameha ho ba Chartered Accountant kapa a be le mangolo a thuto a lekanang le a nang le litšobotsi tse latelang:
- Tsebo e khethehileng ea kapa boiphihlelo ho Auditing, Lichelete tsa Naha le Tsamaiso ea Sechaba;
- Ho hloka leeme le ho khona ho sebelisa matla a hae le ho etsa mesebetsi ea hae ntle le tšabo, leeme kapa leeme;
- Boloka maemo a phahameng a boitšoaro; le
- Tlaleho ea liqeto le liketso.
Motho ea lokelang ho etsa sena o lokela ho:
- Eba moahi oa Afrika Boroa;
- A be a tshwaneleha, a be a loketse ho tshwara mosebetsi wa Mohlakisikakaretso; le
- Ikamahanya le ditlhoko tse ding tse behilweng ke molao wa naha, haholoholo Public Audit Act.
Meputso, litsiane le litsiane tse ling li tla khethoa ke Moporesidente ho ea ka Molao oa Public Audit.
HO O THUSA HO BOPA LEANO LA PUSO
Aforika Borwa e ratehang ke lepatlelo le amohetsweng ka molao le le sireleditsweng ke molaotheo le se nang phaello le kgontshang setjhaba ho bopa hammoho maano, dihlomathiso le ditshisinyo tsohle tsa mmuso. Re entse matšolo a mangata a atlehileng mme re bokelletse marang-rang a mangata a bankakarolo ba fetang 750,000 naheng ka bophara le ho feta.
Ha re tsamaise dikopo. Re tsamaisa mekgwa ya ho nka karolo ha setjhaba e dumelletsweng ka molao e dumellang baahi ho theha leano mmoho maemong ohle a puso. Leha dikopo, leha di na le ditshaeno tse diketekete, di nkuwa e le tlhahiso e le nngwe ke mmuso, tshebetso ya rona e netefatsa hore maikutlo ohle a entsweng ka dearsouthafrica.co.za a ananelwa mme a balwa e le tlhahiso e ikemetseng ke mmuso.
Ho feta moo, re boloka tlaleho e nepahetseng ea seabo kaofela le ho hlahisa tlaleho e fumanehang phatlalatsa qetellong ea morero ka mong. Tlaleho ena e theha motheo oa nyeoe e nepahetseng ea molao haeba ho ka hlaha tlhokahalo ea ho phephetsa qeto.
Ho kenya letsoho ha ho u je letho, 'me ho bonolo ebile ho potlakile ho etsa sethaleng hoo u hlileng u se nang lebaka la ho se thuse ho theha pholisi PELE e fetoha molao. Molao o kentsoeng tšebetsong o phephetsang ka molao o bitsa chelete e ngata ebile ha o atlehe ka seoelo. Thibelo e molemo ho feta pheko.
Ho kenya letsoho lits'ebetsong tsa ho etsa liqeto ho bolela monyetla oa hore baahi, mekhatlo ea sechaba le mekha e meng e nang le thahasello e ka susumetsa nts'etsopele ea maano le melao e ba amang. Re entse hore ho be bonolo ho uena joalo ka moahi ea nang le boikarabelo oa Afrika Boroa, ho susumetsa liqeto tsa mmuso pele li etsoa.
