Papatso
Papatso – tsamaisetsa tlase

KELETSO EA KA EA TJHELETE HO LENTŠANA LA LICHELETE
Tlhahiso: Phetoho ea Moeli oa Ngoliso ea VAT ho tloha ho R1 milione ho ea ho R2 milione
1. Moelelo oa Nalane le Tokiso ea Theko e Phahameng
Moeli o qobelloang oa ngoliso ea VAT o ntse o eme ho R1 milione ho tloha ka 2009. Lilemong tse 17 tse fetileng, matla a ho reka a Ranta a fokotsehile haholo. Ha a fetoloa bakeng sa infleishene e kopaneng, R1 milione ka 2009 e lekana le R2.3 milione ho latela maemo a kajeno. Ka ho boloka boemo bo le joalo, Letlotlo le fokotsa tšitiso ea ho kena tsamaisong ea VAT selemo se seng le se seng, le hapa likhoebo tse nyane le tse kotsing eo molao oa pele oa 2009 o neng o rerile ho e sireletsa. Phetoho ho R2 milione ke tokiso ea bohlokoa ho bonts'a linnete tsa moruo tsa hajoale.
2. Ho Sireletsa Meeli e Menyenyane ea Phaello
Likhoebo tse nyane li sebetsa sebakeng se nang le tlholisano e phahameng moo phaello e atisang ho ba nyane haholo. Bakeng sa khoebo e fetolang R1 milione ho isa ho R2 milione selemo le selemo, boima ba tsamaiso le ba lichelete ba ho latela VAT bo phahame ka mokhoa o sa lekanang. Ha likhoebo tsena li qobelloa ho ingolisa, li tobana le boemo ba "tahlehelo-tahlehelo": ho phahamisa litheko le ho lahleheloa ke bareki ho bahlolisani ba sa reroang, kapa ho amohela litšenyehelo tsa 15% le ho tobana le ho se hlole ho lefa. Ho phahamisa moeli ho lumella li-SMME tsena ho lula li qothisana lehlokoa ka litheko ha li ntse li tsitsitse.
3. Ho Fokotsa Moroalo oa Tsamaiso le ho Latela Melao
Ho latela melao ya VAT ha se feela ditjeo tsa ditjhelete; ke kgaello e kgolo ya tlhahiso. Beng ba dikgwebo tse nyane hangata ke basebetsi ba ka sehloohong, boraakhaonto le batsamaisi. Bothata ba ho kenya VAT—le dikotlo tse boima bakeng sa diphoso tsa mangolo—bo faposa tlhokomelo ya bohlokwa hole le kgolo le tlhahiso ya mesebetsi. Ho eketsa moedi ho fana ka "kamore ya ho hema e laolang," e dumellang dikgwebo ho hodisa ditsamaiso tsa tsona tsa ka hare pele di tobana le mathata a letlowa la VAT.
4. Ho Thibela ho Hlōleha ha Khoebo le ho Tšehetsa Tlhahiso ea Mesebetsi
"Bohare bo lahlehileng" ba moruo wa Afrika Borwa—dikgwebo tse lekang ho fetoha ho tloha dikgwebong tse nyane ho ya ho difeme tse tsitsitseng—hangata di putlama letshwaong la hajwale la ho fetoha ha R1 milione. Ho phahama ka tshohanyetso ha ditlhoko tsa ho latela melao hangata ke sesosa sa mantlha sa ho hloleha. Di-SMME ke mokokotlo wa mesebetsi Afrika Borwa; ka ho fana ka thuso ena, Letlotlo le kgothaletsa ho hlophiswa ha molao ntle le tshoso ya hanghang ya ho kgangwa ha tsamaiso.
fihlela qeto ena:
Ka lebaka la sekgahla se phahameng sa ho hloleha ha dikgwebo tse nyane le dilemo tse ka bang mashome a mabedi tsa ho putlama ha theko ya ditjhelete, ke kgothaletsa Letona ho fetola moedi wa VAT ho R2 milione. Ena ke tsela e sebetsang, e nang le tshusumetso e kgolo e tla sireletsa mokokotlo wa moruo wa rona le ho kgothaletsa kgolo e tswelang pele.
ka tieo,
Robert Hutchinson, mothehi, DearSouthAfrica.co.za
