SONA2026

RAMAPHOSA: MORENA OA LIKGANETSO

Puo ea Boemo ba Sechaba ea Mopresidente Cyril Ramaphosa ea 2026 e fanoeng Holong ea Motse oa Cape Town e ne e reretsoe ho ba 'mapa oa tsela bakeng sa Afrika Boroa e kopaneng le e ntseng e hola. Ho e-na le hoo, e tiisitse lefa la hae joalo ka moetapele ea tšoeroeng ke leeto le thata pakeng tsa likhopolo tse hanyetsanang ka ho feletseng. Ka lehlakoreng le leng, re fuoa mopresidente ea labalabelang ho khothaletsa matsete a poraefete le ho lokolla mebaraka ka Operation Vulindlela; ka lehlakoreng le leng, tsamaiso e ikemiselitseng ho "ntlafatsa, ho lokisa le ho matlafatsa moralo oa rona oa Matlafatso ea Moruo oa Batho ba Batšo o Bataletseng". U ke ke ua phutholla k'hapete e khubelu bakeng sa chelete ha ka nako e le 'ngoe u haha ​​​​lebota la taolo ho le boloka le laoloa.

Ntoa ena ea likhopolo-taba e bonahala haholo ha ho bapisoa litšepiso tse akaretsang tse entsoeng sethaleng le linnete tsa tsamaiso tsa Melao le melawana ea tokiso eo hajoale e shebaneng le tlhahlobo e matla ea sechaba.

Mopresidente o phatlalalitse ka boikhohomoso hore ka liphetoho tsa morao tjena tsa taolo le phetoho e lebisang ho eneji e nchafatsoang, "re tla khona ho fokotsa litšenyehelo tsa motlakase". Leha ho le joalo, tšepiso ena e ikutloa e sa amane ka ho feletseng le 'nete ea hang-hang ea Maafrika Boroa ao hona joale a qobelloang ho kopana khahlanong le ho khutlela morao ho hoholo ha litefiso tsa NERSA. Puo ea matla a theko e tlase le a mangata e fapane haholo le 'nete ea lichelete ea kotlo e tobaneng le sechaba.

Ka ho tšoanang, Ramaphosa o totobalitse boitlamo ba ho tiisa ts'ebetso ea molao oa basebetsi ka ho hira "bahlahlobi ba bang ba basebetsi ba 10,000 selemong sena". Leha e hlahisitsoe e le tlhōlo bakeng sa basebetsi, ts'ebetso e joalo e thata, e tlohang holimo ho ea tlase hangata e baka mathata liindastering tse ntseng li hlaha le tse tenyetsehang. Khanyetso e mafolofolo ea sechaba mabapi le liphetoho tsa Molao oa Motheo oa Maemo a Mosebetsi bakeng sa lekala la boqapi ke mohlala o motle oa kamoo melao e mabifi e ka bakang likotsi tse ka sitisang moruo oa gig le borakonteraka ba ikemetseng bao e lokelang ho ba hlokomela.

Ka lehlakoreng la bobolu, SONA e ile ea sekamela haholo tlhoekisong ea tsamaiso, e hlokomela hore ho hlahlojoa bocha ha batsamaisi ba mapolesa ba baholo ho tla "kenyelletsa tlhahlobo ea mekhoa ea bophelo", hammoho le ho hlahisoa ha Bili ea Tšireletso ea Whistle-Blower. Leha ho le joalo, moralo oa tlhahlobo ena ha o so rarolloe. Sechaba hajoale se ntse se sekaseka Bili ea "Tlhahlobo ea Mokhoa oa Bophelo" ea FIC, se tseba hantle hore ntle le tlhahlobo e matla ea sechaba le litekanyetso tse thata, tse laetsoeng phatlalatsa, tlhahlobo ena e ka ba feela mokhoa o mong o se nang meno oa tsamaiso ea tsamaiso.

Ramaphosa o boetse a supa Bili ya Phetolo ya Ditshebeletso tsa Metsi e le sesebediswa sa ho etsa hore bafani ba ditshebeletso tsa masepala ba hlolehang ba ikarabelle, mme a tshepisa melao e metjha ya Molao wa Theko ya Setjhaba bohareng ba 2026 ho thibela bobodu bo atileng. Jwalo ka melao e sisintsweng ya Molao wa Puo ya Lehloyo e bulehetseng maikutlo a setjhaba, diphetoho tsena tse kgolo tsa molao ke moo mela ya ntwa ya nnete e tshwarwang pakeng tsa taolo ya mmuso le tokoloho ya setjhaba.

Mokhoa oa mmuso oa ho ngola melao e hanyetsanang ntle le 'mapa o hlakileng oa ts'ebetso o bolela hore mongolo o monyane ke moo ntoa ea 'nete e etsahalang teng. Bakeng sa leano le leng le le leng le hanyetsanang le sutumelletsoang Sebokeng sa Naha, ho na le monyetla oa ho bopa ts'ebeliso ea lona ea 'nete. Phetoho ea 'nete ha e etsahale nakong ea puo ea k'hapete e khubelu; e etsahala ha baahi ba sekaseka ka mafolofolo, ba fana ka maikutlo, 'me ba phephetsa molao o laolang maphelo a bona a letsatsi le letsatsi lipulong tse inehetseng ho nka karolo ha sechaba. Likhohlano tse tsoang sethaleng li tlameha ho khotsofatsoa ka ho hlaka ho tsoa sechabeng.

Rob Hutchinson, mothehi, DearSouthAfrica.co.za