lipuisano tsa ho tlohela mosebetsi

Lefapha la Lichelete la Naha le ile la mema sechaba hore se fane ka maikutlo holim'a lipampiri tse peli tsa lipuisano tsa phetoho ea ho tlohela mosebetsi.

• • • Pampiri ea pele e hlahisa tsamaiso ea lipitsa tse peli. Sena se tla etsa hore ho hlophisoe menehelo ea batho ba tlohelang mosebetsi ka lipitsa tse peli:
      • Pitsa e le 'ngoe e lokela ho bolokoa ho fihlela e tlohela mosebetsi (karolo ea bobeli ho tse tharo);
      • Pitsa ea bobeli e ne e tla nolofalletsa monyetla oa ho fihlella pele ho penshene (karolo e le 'ngoe ho tse tharo).
    • Pampiri ea bobeli e batla ho ntlafatsa puso licheleteng tsa ho tlohela mosebetsi ka kakaretso, empa haholo-holo bakeng sa lichelete tsa likhele tsa khoebo.

Kenya litlhahiso tsa hau, kapa u bue ka tlase.

POLELO EA LETLOTLO LA SECHABA

Kajeno Polokelo ea Lichelete tsa Sechaba e phatlalatsa lipampiri tse peli tse mabapi le liphetoho tse ling tse reriloeng tsa ho tlohela mosebetsi bakeng sa maikutlo a sechaba. Ea pele ea lipampiri tsena, e nang le sehlooho se reng 'Ho khothaletsa malapa a Afrika Boroa ho boloka chelete e ngata bakeng sa ho tlohela mosebetsi', e latela phatlalatso ea haufinyane ea Letona la Lichelete puong ea hae ea MTBPS ea Pulungoana 2021 (le ho latela liphatlalatso tse fetileng tsa Tekanyetso ea 2021), mabapi le ho matlafatsa polokelo ea malapa ka ho eketsa paballo pele motho a tlohela mosebetsi le ho eketsa maemo a bonolo ka phihlello e sa fellang ea lichelete tsa ho tlohela mosebetsi tsamaiso ea "lipitsa tse peli".

Mmuso o na le kutloelo-bohloko mabapi le bothata boo maAforika Borwa a mangata a tobaneng le bona hajwale ka lebaka la seoa sa Covid-19 mme o ikopantse le balaodi le bankakarolo ba bang ba bohlokwa ho sebetsa mehato ya kimollo bakeng sa bareki. Ka lebaka leo, mehato ea ho emisoa ha monehelo le matsatsi a phomolo, hammoho le katoloso ea phihlello ea li-live annuities e ile ea nolofalloa ho nolofatsa mahlomola a litho tse ling.

Leha ho ka ba molemo hore lipolokelo tsa ho tlohela mosebetsi li sebelisoe feela molemong oa mabaka ao li reriloeng ka ona, e leng tokisetso ea ho tlohela mosebetsi, 'Muso oa hlokomela hore ho ka 'na ha hlokahala hore ho be le monyetla oa ho fumana chelete e bokeletsoeng ea ho tlohela mosebetsi pele motho a tlohela mosebetsi. Ke ka lebaka lena Polokelo ea Lichelete ea Naha e lemohileng, lintlafatsong tsa Lekala la Lichelete la 2021, ho nahanoa ka ho lumella ho ntšoa ha chelete pele ho penshene ho tsoa licheleteng tsa ho tlohela mosebetsi tlas'a maemo a itseng, haeba sena se tsamaisana le paballo e tlamang.

Tlhahiso e ntseng e shejoa hajoale ka pampiri e lokollotsoeng bakeng sa lipuisano le sechaba (ke hore, '.Ho khothaletsa malapa a Afrika Boroa ho boloka chelete e ngata bakeng sa ho tlohela mosebetsi'), ke kenyelletso ea tsamaiso ea lipitsa tse peli, e tla thusa ho hlophisa bocha menehelo ea batho ba tlohelang mosebetsi hore e be lipitsa tse peli. Pitsa e le 'ngoe e lokela ho bolokoa ho fihlela ha motho a tlohela mosebetsi (karolo ea bobeli ho tse tharo), ha e 'ngoe e tla etsa hore motho a fihle pele ho penshene (karolo e le 'ngoe ho tse tharo). Mmuso o na le maikutlo a hore paballo ya dinyehelo e tlameha ho tsamaya le tlhophiso e jwalo ho netefatsa phano e lekaneng ya ho tlohela mosebetsi le ho qoba bofuma ba boqheku hammoho le ho itshetleha ka mmuso. Ntlafatso e joalo e tla kenyelletsa ts'ireletso ea litokelo tse fanoeng holim'a polokelo e bokelletsoeng ea ho tlohela mosebetsi pele ho lipitsa tse peli tse ncha.

sebopeho se sebetsang. Phetoho e ncha e sisintsoeng ea lipolokelo tsa ho tlohela mosebetsi hore e be pitsa e ka fihlellehang le pitsa ea batho ba tlohelang mosebetsi e tla sebetsana le boemo boo litho tse ngata tsa lichelete li iphumanang li le ho tsona ka lebaka la ho se be le mokhoa o mong oa ho boloka nako e khutšoane. Sena se ekelitsoe ke seoa sa Covid-19, se entseng hore basebetsi ba bang ba lahleheloe kapa meputso e fokotsehe.

Ho boetse ho nahanoa ka ho kenyelletsa ho ingolisa ka mokhoa o itekanetseng (ho lebisang ho ngolisoeng ho tlamang) tsamaisong ea ho tlohela mosebetsi. Ha se bahiri bohle ba fanang ka melemo ea ho tlohela mosebetsi bakeng sa basebetsi ba bona. Ntle le haeba basebetsi bana ba ingolisa letloleng la retirement annuity, ba sala ba se na tokisetso ea ho tlohela mosebetsi. Sehlomathiso sa pampiri se hlahisa kakaretso e khutšoane ea se ka etsoang hore qetellong motho e mong le e mong ea sebetsang Afrika Boroa a be le sekheo se itseng bakeng sa ho tlohela mosebetsi kapa melemo e tšoanang.

Pampiri ea bobeli, e nang le sehlooho se reng 'Governance of umbrella funds' e batla ho ntlafatsa puso licheleteng tsa ho tlohela mosebetsi ka kakaretso, empa haholo-holo bakeng sa lichelete tsa likhele tsa khoebo. Ntho e ka sehloohong har'a tsena ke ho kheloha tloaelo ea ho ba le boemeli ba basebetsi ba 50% letloleng la sekhele sa khoebo.